Burundi: Umugore yakomerekeje imyanya y’ibanga y’umugabo we
Ibiro bya Komine Kirundo
Mu Ntara ya Butanyerera mu gihugu cy’u Burundi, haravugwa inkuru y’umugabo wo ku mutumba wa Kanyinya, muri Komini Kirundo, wahisemo guhunga urugo nyuma yo kuvuga ko yakorewe ihohoterwa rikomeye n’umugore we ndetse ko yari amaze iminsi aterwa ubwoba bwo kwicwa.
Nk’uko amakuru aturuka mu baturage bo muri ako gace abivuga, uwo mugabo ngo yakomeretse nyuma y’amakimbirane yari amaze igihe hagati ye n’umugore we. Avuga ko muri ayo makimbirane yagiriwe nabi ku buryo byamusabye kwitabaza abaganga kugira yitabweho.
Asubiramo ibyamubayeho Uyu mugabo yavuze ko yari hafi gupfa nyuma y’uko umugore we amufashe imyanya ndangagitsina ye (igitsina cy’ubugabo/udusabo tw’intanga) akayikanda bikabije, ibyamuviriyemo gukomereka.
Uyu mugabo avuga ko ikibazo cyatangiye gukomera nyuma y’uko habaye amakuru y’uko yaba yarabyaranye cyangwa yarateye inda undi mugore wo mu gace batuyemo. Avuga ko ibyo byatumye umubano hagati ye n’umugore we urushaho kuzamo amakimbirane akomeye.
Yatangaje ko nyuma yo gukomeretswa yagiye kwa muganga kugira avurwe, kandi ko kugeza ubu agikurikiranwa n’abaganga kubera ibikomere yagize. Avuga kandi ko ubuzima bwe butaragaruka uko bwari bumeze mbere y’icyo kibazo.
Avuga ko yakomeje guterwa ubwoba
Nk’uko uyu mugabo abisobanura, nyuma y’icyo gikorwa ngo ntiyahise yumva atekanye. Avuga ko yakomeje kugira impungenge z’umutekano we kuko ngo hari ibihe yumvise ko ashobora kongera kugirirwa nabi.
Yavuze ko mu minsi yakurikiyeho habaye ibihe yumvaga ubuzima bwe buri mu kaga, bituma afata icyemezo cyo kuva mu rugo akajya gushaka aho acumbika mu baturanyi kugira yirinde ibishobora kumubaho.
Uyu mugabo avuga ko kugeza ubu atarasubira iwe, kuko akomeje gutinya ko amakimbirane atarakemuka ashobora kuvamo ibindi bibazo bikomeye.
Impamvu ataregera inzego z’ubutabera
Nubwo avuga ko yakorewe ihohoterwa rikomeye, uyu mugabo asobanura ko atarahitamo kuregera umugore we mu nzego z’ubutabera. Avuga ko kimwe mu byatumye afata uwo mwanzuro ari ukwifuza kurengera abana babo no kwirinda ko umuryango urushaho gusenyuka.
Gusa bamwe mu baturage bavuga ko ibibazo nk’ibi bikwiye gukurikiranwa n’inzego zibishinzwe kugira harebwe uburyo amakimbirane yo mu miryango yakemurwa mu buryo bwubahiriza amategeko kandi burinda ubuzima bw’abayagize.
Ubuyobozi bw’aho atuye burimo gukurikirana ikibazo
Ikinyamakuru Jimbere Magazine kivuga ko Umuyobozi w’umudugudu wa Kanyinya yavuze ko ikibazo cy’uwo muryango kizwi n’inzego z’ibanze kandi ko gikomeje gukurikiranwa. Yavuze ko hakomeje gutangwa inama n’ubujyanama kugira ngo impande zombi zifashwe kubona igisubizo kirambye kandi kirinda umutekano wa buri wese.
Yongeyeho ko uruhare rw’abayobozi ari ugushishikariza abaturage gukemura amakimbirane mu nzira z’amahoro no kwirinda ibikorwa bishobora gushyira ubuzima bw’abaturage mu kaga.
Abaturage n’imiryango iharanira uburenganzira bw’abagabo barabyamagana
Bamwe mu bagore bo muri ako gace bavuga ko ihohoterwa rikorerwa uwo ari we wese ridakwiye kwihanganirwa, yaba umugore cyangwa umugabo. Basaba ko abaturage bakomeza kwigishwa uburyo bwo gukemura amakimbirane yo mu rugo hadakoreshejwe urugomo.
Ku ruhande rw’imiryango iharanira uburenganzira bw’abagabo, abayihagarariye muri Komini Kirundo bavuga ko iki kibazo gikwiye kwitabwaho n’inzego z’ubutabera kugira ukuri kumenyekane kandi amategeko akurikizwe.
Basaba kandi abantu bose bahura n’ihohoterwa iryo ari ryo ryose kujya babimenyesha inzego zibishinzwe aho kwifatira ibyemezo cyangwa kwihorera, kugira ngo habeho ubutabera kandi hagabanywe ibikorwa by’urugomo bikomeje kugaragara mu miryango imwe n imwe.
Iki kibazo cyongeye kwibutsa ko ihohoterwa rikorerwa mu ngo ritareba igitsina kimwe gusa, ahubwo ko umuntu uwo ari we wese ashobora kuba igitambo cyaryo. Abasesenguzi mu mibereho y’abaturage bavuga ko hakenewe ubukangurambaga burushijeho ku bijyanye no gukemura amakimbirane mu mahoro, kugisha inama no kwitabaza inzego zibishinzwe mbere y’uko ibibazo bifata intera ishobora gushyira ubuzima bw’abantu mu kaga.
