Perezida Kagame na Perezida Macron bagiye gufungura ku mugaragaro urwibutso rwa Jenoside yakorewe Abatutsi I Paris
Perezida wa Repubulika y’u Rwanda, Paul Kagame, ari kumwe na Perezida w’u Bufaransa, Emmanuel Macron, biteganyijwe ko bazafungura ku mugaragaro urwibutso rushya rwa Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 rwubatswe mu Mujyi wa Paris, mu gikorwa gitegerejwe nk’icy’ingenzi mu rugendo rwo kwibuka no kurushaho gusobanura amateka ya Jenoside yakorewe abatutsi ku rwego mpuzamahanga.
Uyu muhango uzaba ku gicamunsi cyo ku wa Kabiri, ukaba uje mu gihe umubano w’u Rwanda n’u Bufaransa ukomeje kurangwa n’intambwe nshya z’ubufatanye mu bijyanye no gusobanura amateka no kwimakaza ukuri.
Urwo rwibutso rwiswe “L’Archive”, rwakozwe n’umunyabugeni Grada Kilomba, ruzaba ahantu hagamijwe kubika no gusobanura amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, ndetse no guha icyubahiro inzirakarengane zazize ayo mahano.
Abayobozi b’Umujyi wa Paris nibo bashinzwe ishyirwa mu bikorwa ry’uyu mushinga, mu rwego rwo guha umwanya amateka y’akababaro k’abazize Jenoside yakorewe abatutsi no kurwanya ipfobya ryayo.
Agence France-Presse(AFP) yatangaje ko uru rwibutso rushya ruzaba ahantu hihariye hifashishwa mu kubika no gusobanura amateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi, rukazaba n’ahantu h’urugendo rwo kwiga ku mateka no kuyahererekanya ku bazasura uwo mujyi.
AFP yakomeje ivuga ko uyu mushinga ugaragaza uburyo Paris igenda iba igicumbi cy’ahantu hafite uruhare mu kwibuka no kwigisha ku byaha ndengakamere byabaye ku isi.
Ibiro by’Umukuru w’Igihugu w’u Bufaransa (Élysée Palace) byemeje ko umuhango wo gutaha uru rwibutso uzitabirwa n’abakuru b’ibihugu byombi, Perezida Kagame na Perezida Macron.
Ibi biro byagaragaje ko uyu mushinga ufitanye isano n’ubufatanye bw’ibihugu byombi bwagiye burushaho gukomera mu myaka ya vuba, cyane cyane mu bijyanye no gusubiza ku murongo ibiganiro ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.
Ubutumwa bw’amateka n’ubwiyunge
Uru rwibutso rufatwa nk’ikimenyetso cy’ingenzi mu gukomeza kubaka ubumwe bushingiye ku kuri kw’amateka, ndetse no gushimangira ko Jenoside yakorewe Abatutsi igomba gukomeza kwigishwa no kwibukwa ku rwego mpuzamahanga.
Abasesenguzi bavuga ko ifungurwa ry’uru rwibutso rizagira uruhare mu gukomeza umubano w’u Rwanda n’u Bufaransa, ndetse rikaba n’urubuga rwo kurushaho gusobanura amateka no kurwanya ihakana rya Jenoside.
