Amerika yafatiye ibihano Minisiteri y’Ingabo z’u Rwanda na Zigama CSS

Zigama-CSS-building-in-Remera-e1514115323476

Kuri uyu wa Kabiri, Tariki ya 28 Ukwakira 2026, Leta Zunze Ubumwe za Amerika zatangaje ibihano byafatiwe Minisiteri y’Ingabo z’u Rwanda na Zigama Credit and Savings Society (Zigama CSS), ikigo cy’imari gikora mu rwego rwo gufasha inzego z’umutekano z’u Rwanda, ikavuga ko ibyo bigo byagize uruhare mu bikorwa byo gushyigikira umutwe wa M23 ukorera mu burasirazuba bwa Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC).

Ibi bihano byatangajwe n’Urwego rushinzwe kugenzura umutungo w’abafatirwa ibihano muri Minisiteri y’Imari ya Amerika (OFAC), kuri uyu wa 28 Ukwakira 2026, mu gihe Washington ikomeje gusaba u Rwanda kubahiriza ibyo rwiyemeje mu masezerano y’amahoro n’iterambere yo muri Washington.

Minisitiri w’Imari wa Amerika, Scott Bessent, yavuze ko igihugu cye kigamije gutuma u Rwanda rwubahiriza ibyo rwiyemeje, birimo guhagarika ubufasha buvugwa ko buhabwa M23 no gukura ingabo zarwo mu burasirazuba bwa RDC.

Impamvu Amerika yafatiye ibihano Minisiteri y’Ingabo z’u Rwanda

Nk’uko Minisiteri y’Imari ya Amerika ibivuga, Minisiteri y’Ingabo z’u Rwanda ni urwego rugenzura ibikorwa by’inzego z’umutekano z’igihugu, harimo Ingabo z’u Rwanda (RDF).

Amerika ishinja izo nzego kugira uruhare mu gufasha M23 mu bikorwa bya gisirikare mu ntara za Kivu y’Amajyaruguru na Kivu y’Amajyepfo, ikavuga ko ubufasha bukubiyemo abasirikare, ibikoresho bya gisirikare, ubwikorezi, ibikoresho bikenerwa ku rugamba n’amahugurwa.

Iri tangazo rivuga kandi ko ingabo z’u Rwanda zaba zarakoresheje ibikoresho bigezweho, birimo ibikoresho byo kurinda ikirere n’ibibuza cyangwa bibangamira itumanaho ry’ibikoresho bya gisirikare, ibintu Amerika ivuga ko bishobora gushyira mu kaga indege z’abasivili mu burasirazuba bwa RDC.

Amerika ivuga ko M23 yigaruriye ibice by’ingenzi birimo imijyi ya Goma na Bukavu mu ntangiriro za 2025, ndetse n’uduce turimo amabuye y’agaciro.

Ishinja kandi uyu mutwe ibikorwa birimo kwica abantu mu buryo butemewe n’amategeko, gufunga abantu uko bishakiye, iyicarubozo, gukoresha abaturage imirimo y’agahato no kubashyiriraho imisoro itemewe mu duce igenzura.

Ibi ni ibirego bikubiye mu itangazo rya Leta ya Amerika, kandi ntibikwiye gufatwa nk’ibyemejwe n’urukiko kubera ko byatangajwe n’urwego rwafashe ibihano.

Zigama CSS ishinjwa iki?

Ikigo Zigama Credit and Savings Society na cyo cyashyizwe ku rutonde rw’abafatiwe ibihano. Iki kigo gitanga serivisi z’imari ku nzego z’umutekano z’u Rwanda.

Minisiteri y’Imari ya Amerika ivuga ko Zigama yafashije mu kwishyura ibikoresho bya gisirikare, amasasu n’intwaro zaguzwe mu Bushinwa no mu bindi bihugu, ndetse no kwishyura ingendo n’amacumbi by’abasirikare b’u Rwanda bajyaga mu mahugurwa.

Ikindi kirego gikomeye kivugwa muri iri tangazo ni uko ishami rya Zigama ryaba ryaragize uruhare mu korohereza ubwikorezi bwa zahabu yaturukaga mu duce two muri Kivu y’Amajyepfo tugenzurwa na M23, ikagezwa i Kigali.

Amerika ivuga kandi ko Zigama yagiye yorohereza ibikorwa by’imari bya M23 n’ihuriro rya politiki n’igisirikare rya Congo River Alliance, mu bikorwa ivuga ko bifite agaciro ka miliyoni mirongo z’amadolari.

Ibi birego bijyanye n’ibyo Amerika yari yaratangaje mbere ku bijyanye n’icuruzwa ry’amabuye y’agaciro avuye mu burasirazuba bwa RDC. Washington ivuga ko ibikorwa nk’ibi bishobora gutuma umutungo kamere ukomeza gukoreshwa mu gutera inkunga amakimbirane.

Ibihano bishobora kugira izihe ngaruka?

Mu bisobanuro byatanzwe na Minisiteri y’Imari ya Amerika, umutungo w’abantu cyangwa ibigo byashyizwe ku rutonde rw’abafatiwe ibihano, iyo uri muri Amerika cyangwa uri mu maboko y’abaturage n’ibigo by’Amerika, urafungwa kandi hagatangwa raporo kuri OFAC.

Ibihano bireba kandi ibigo bifitwe ku kigero cya 50% cyangwa kirenga, mu buryo butaziguye cyangwa buziguye, n’umuntu cyangwa ikigo kiri ku rutonde rw’abafatiwe ibihano.

Uretse aho OFAC yaba yatanze uruhushya rwihariye cyangwa amategeko agena ko hari ibikorwa bisonewe, abantu n’ibigo bya Amerika ntibyemerewe gukora ibikorwa by’imari birimo umutungo w’abashyizwe kuri urwo rutonde.

Amerika kandi ivuga ko abantu cyangwa ibigo byo mu bindi bihugu bishobora guhura n’ibihano iyo bigize uruhare mu gufasha abandi kurenga ku bihano byafashwe, kubihunga cyangwa gutuma abantu n’ibigo bya Amerika babirengaho.

Ibi bivuze ko ingaruka zishobora kurenga ku bigo byafatiwe ibihano ubwabyo, zikagera no ku bafatanyabikorwa babyo mu bikorwa by’imari bifitanye isano na Amerika.

Ibihano bije mu gihe Washington isaba kubahiriza amasezerano y’amahoro

Amasezerano y’amahoro n’iterambere yo muri Washington yashyizweho umukono n’abakuru b’ibihugu bya RDC n’u Rwanda ku wa 4 Ukuboza 2025, nk’uko Minisiteri y’Imari ya Amerika ibivuga.

Aya masezerano agamije gushakira umuti amakimbirane yo mu burasirazuba bwa RDC, guteza imbere ubucuruzi n’ishoramari mu karere, kunoza imicungire y’urwego rw’amabuye y’agaciro no kongera amahirwe y’iterambere mu karere k’Ibiyaga Bigari.

Amerika ivuga ko ibihano bishya bigamije gushyigikira ishyirwa mu bikorwa ry’ayo masezerano no guhangana n’ibikorwa ibona ko bibangamira amahoro n’umutekano mu karere.

Iri tangazo kandi ryibutsa ko ku wa 12 Ukwakira 2026, Front for the Refoundation of the Nation (FRN) yatangaje ko ari yo yasimbuye Congo River Alliance mu rwego rwa politiki. Muri iri tangazo, Amerika ikomeza kuvuga kuri M23 na Congo River Alliance mu gusobanura impamvu z’ibihano.

U Rwanda ntiruragira icyo rusubiza kuri ibi bihano

Kugeza igihe iyi nkuru yandikwaga, nta gisubizo cy’u Rwanda cyari cyatangajwe ku mugaragaro ku bijyanye n’ibi bihano bishya, hashingiwe ku itangazo rya Minisiteri y’Imari ya Amerika ryasohotse kuri uyu wa 28 Ukwakira 2026.

Igicumbi News izakomeza gukurikirana ibisobanuro cyangwa igisubizo icyo ari cyo cyose kizatangazwa n’inzego z’u Rwanda kuri iki cyemezo.