Rubavu: Umugabo akurikiranyweho gukorera umwana we iyicarubozo
Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha (RIB) rwataye muri yombi umugabo wo mu Karere ka Rubavu ukekwaho gukorera umwana we w’umuhungu ufite imyaka irindwi ibikorwa by’iyicarubozo no kumuhohotera mu buryo bwakomeje igihe kirekire, bikamuviramo ibikomere ku mubiri ndetse n’ihungabana rikomeye.
Amakuru yamenyekanye ku wa 17 Kamena 2026 agaragaza ko ukekwaho ibi bikorwa ari Cyuzuzo Guillaume w’imyaka 30, usanzwe atuye mu Mujyi wa Gisenyi mu Karere ka Rubavu, akaba akurikiranyweho guhana umwana we mu buryo bukabije amuziza ko ngo yajyaga atinda gutaha avuye ku ishuri.
Nk’uko amakuru aturuka ku bantu bazi iby’uyu muryango abivuga, Cyuzuzo yigeze kubana n’umugore witwa Akimana Fridaus, ariko baza gutandukana umwana akiri muto cyane. Nyuma yo gutandukana, umwana yasigaye arererwa kwa se, mu gihe nyina yasubiye iwabo mu Karere ka Rwamagana aho akomeje kuba kugeza ubu.
Abaturanyi babwiye Igicumbi News ko umwana yari asanzwe yiga mu mwaka wa gatatu w’amashuri abanza mu ishuri ryigenga rikorera mu Mujyi wa Rubavu, ariko ko mu minsi yashize hari hamaze kugaragara ibimenyetso by’uko ashobora kuba ahura n’ihohoterwa rikorerwa mu rugo.
Uko ikibazo cyamenyekanye
Amakuru yatanzwe n’umukozi wo mu rugo agaragaza ko uyu mwana yajyaga akubitwa inshuro nyinshi kandi mu buryo burenze urugero. Uwo mutangabuhamya yavuze ko ibihano yahabwaga byakorwaga hakoreshejwe ibikoresho bishobora guteza ibikomere bikomeye birimo imigozi, insinga z’amashanyarazi ndetse n’inkoni.
Yavuze ko uko iminsi yagendaga ishira, umwana yatangiye kugaragaza ibimenyetso by’ububabare bukabije, aho rimwe na rimwe yajyaga ku ishuri afite uburwayi cyangwa agaragara nk’ufite ikibazo gikomeye.
Abayobozi b’ishuri n’abarimu ngo batangiye gukeka ko hari ikibazo gikomeye nyuma yo kubona uyu mwana akunda kugera ku ishuri afite uburibwe n’ibimenyetso by’ibikomere. Mu gushaka kumenya icyabiteye, byaje kugaragara ko ibyo bikomere atari indwara ahubwo byaturukaga ku nkoni yakubitwaga mu rugo.
Kamera zo gukurikirana umwana
Andi makuru yatumye benshi batungurwa ni ay’uko mu rugo rw’uyu mugabo hari hashyizwe kamera z’umutekano zifashishwaga mu gukurikirana ibikorwa by’umwana igihe yabaga avuye ku ishuri.
Bivugwa ko yari yarashyizeho amasaha n’amabwiriza akomeye umwana yagombaga gukurikiza, harimo igihe ntarengwa cyo gutahiraho. Iyo habagaho gutinda, ngo byakurikirwaga n’ibihano bikomeye.
Abaturanyi bavuga ko umwana yabujijwe gukina n’abandi bana nyuma y’amasomo ndetse ko yasabwaga kuguma mu rugo igihe cyose yabaga atari ku ishuri.
Abahanga mu burenganzira bw’umwana bavuga ko uburyo nk’ubu bwo gukurikirana no kugenzura umwana mu rwego rwo kumutera ubwoba bushobora kugira ingaruka zikomeye ku mikurire ye, cyane cyane ku buzima bwo mu mutwe.
Ingaruka ku mwana
Amakuru y’ibanze agaragaza ko umwana yagize ibikomere ku mubiri ndetse n’ihungabana rikomeye bitewe n’ihohoterwa yakorewe.
Abashinzwe kurengera abana bavuga ko abana bahura n’ihohoterwa rikorerwa mu muryango bashobora kugira ibibazo birimo ubwoba bukabije, kwigunga, kugabanuka kw’imitsindire ku ishuri ndetse n’izindi ngaruka zishobora kubakurikirana igihe kirekire.
Ni muri urwo rwego inzego zibishinzwe zahise zitangira gukurikirana iki kibazo kugira ngo harebwe uko umwana yahabwa ubufasha bukenewe haba mu buvuzi no mu rwego rw’imibereho myiza.
Icyo amategeko ateganya
Mu Rwanda, gukorera umwana ihohoterwa cyangwa iyicarubozo ni icyaha gihanwa n’amategeko. Itegeko rirengera umwana rigena ko umwana afite uburenganzira bwo kurindwa ibikorwa byose bishobora kumwangiriza ubuzima, umutekano cyangwa iterambere rye.
Urwego rw’Igihugu rw’Ubugenzacyaha rwakomeje kwibutsa abaturage ko uburere budakwiye kwitwaza ibihano bikabije cyangwa ibikorwa by’ihohoterwa, ahubwo ko ikibazo cyose cy’umwana gikwiye gukemurwa hifashishijwe uburyo bwubaka kandi bwubahiriza uburenganzira bwe.
Kugeza ubu, Cyuzuzo Guillaume afungiye kuri sitasiyo ya RIB ya Gisenyi mu gihe iperereza rikomeje kugira ngo hamenyekane neza uko ibyaha akekwaho byakozwe n’ingaruka byagize ku mwana. Naramuka ahamwe n’icyaha n’urukiko, azahanwa hakurikijwe ibiteganywa n’amategeko y’u Rwanda.
