Masisi: Hafi n’ibirombe bya Rubaya hongeye kubura imirwano ikomeye hagati ya M23 na FARDC
Ifoto yerekana abarwanyi ba M23(Photo: Courtesey)
Imirwano ikomeye yongeye kubura mu gace ka Masisi mu Ntara ya Kivu y’Amajyaruguru muri Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC), aho ihuriro rigizwe n’ingabo za Leta (FARDC) na Wazalendo rivuga ko ryasubiye ku rugamba rifata ibice bifatwa nk’iby’ingenzi, rikaba rimaze kwegera uduce twa Ngungu na Rubaya twari dusanzwe turi mu maboko y’umutwe wa AFC/M23.
Amakuru aturuka mu baturage batuye muri ako karere no mu nzego zikurikirana umutekano avuga ko kuva ku wa Gatanu tariki ya 26 Kamena 2026 kugeza mu gitondo cyo kuri uyu wa Mbere tariki ya 29 Kamena, imirwano yakomeje kubera mu bice bitandukanye bya Masisi, aho impande zombi zakoresheje intwaro ziremereye n’izoroheje.
Mu gace ka Kabingu, kari ku muhanda ujya Ngungu, abaturage bavuga ko bumvise urusaku rw’imbunda ziremereye kuva mu rukerera rwo kuri uyu wa Mbere. Ibi byerekana ko n’ubwo hari ibice bivugwamo ko byafashwe n’uruhande rumwe, imirwano itararangira kandi ko hari ahakomeje guhatanirwa.
Ibitero byatangiriye icyarimwe mu duce twinshi
Radio Okapi ivuga ko ibitero byatangiye mu gitondo cyo ku wa Gatanu, ubwo abarwanyi ba Wazalendo bafashwa n’ingabo za FARDC bagabaga ibitero icyarimwe mu bice byinshi byo muri Teritwari ya Masisi.
Uretse Masisi, ibikorwa bya gisirikare byanageze mu bice bimwe bya Teritwari ya Kalehe mu Ntara ya Kivu y’Amajyepfo, ibintu byagaragaje ko imirwano ishobora gukwira mu bindi bice by’uburasirazuba bwa RDC.
Nyuma y’iminsi ibiri y’imirwano ikomeye, amakuru ava muri ako gace avuga ko ihuriro rya FARDC na Wazalendo ryashoboye kwigarurira ibirindiro bimwe bifite agaciro ka gisirikare.
Kasake, Runigi na Kanyarubere bivugwa mu bice byafashwe
Mu duce bivugwa ko twafashwe harimo Kasake, agace kari hafi ya Ngungu na Rubaya. Hari kandi imisozi ya Runigi na Kanyarubere iherereye muri Groupement ya Kibabi, ifatwa nk’ifite akamaro mu kugenzura inzira zerekeza mu bice by’ubucuruzi n’ubucukuzi bw’amabuye y’agaciro.
Abasesenguzi bavuga ko uwugenzura iyo misozi aba afite amahirwe yo kugenzura ibikorwa bya gisirikare mu bice binini bya Masisi.
Icyakora, amakuru ava ku baturage aravuga ko ibintu bikomeje guhindagurika, kuko hari aho uruhande rumwe rufata agace nyuma kasubiranwa n’urundi ruhande. Ni yo mpamvu kugeza ubu bitaramenyekana neza uko umurongo w’imirwano uhagaze.
Imirwano yakwiriye no mu tundi duce
Uretse Ngungu na Rubaya, amakuru agaragaza ko n’utundi duce dukomeje kubamo imirwano cyangwa impagarara.
Mu gace ka Gasenyi, Luke n’inkengero zako muri secteur ya Osso-Banyungu, abaturage bavuga ko impande zombi zikomeje kwegerana, ibintu byatumye benshi bahunga amazu yabo.
Ku wa Gatanu kandi, imirwano yanavuzwe mu gace ka Mindjendje muri Teritwari ya Walikale ndetse no muri Bibwe muri Groupement ya Bashali Mokoto, nabyo biri muri Masisi. Ibi byerekana ko imirwano ishobora gukomeza gukwira mu bindi bice mu gihe nta gihindutse.
Abaturage bakomeje guhunga
Ikibazo cy’umutekano cyahise kigira ingaruka zikomeye ku baturage.
Mu mpera z’icyumweru gishize, imiryango myinshi yavuye mu ngo zayo ihunga amasasu, yerekeza mu bice yizeye ko bifite umutekano kurushaho.
Abaturage bavuga ko ibikorwa by’ubuhinzi, ubucuruzi n’ingendo byahagaze mu bice byinshi byibasiwe n’imirwano, mu gihe hari impungenge z’uko umubare w’abakeneye ubutabazi ushobora gukomeza kwiyongera.
Imiryango itanga ubutabazi imaze igihe igaragaza ko ikibazo cy’impunzi n’abimuwe n’intambara muri Kivu y’Amajyaruguru gikomeje gufata intera, cyane cyane iyo imirwano yubuye.
Byabaye hashize umwaka hasinywe amasezerano ya Washington
Uku kongera kubura kw’imirwano kwabaye mu gihe ku wa 27 Kamena 2026 hari hashize umwaka hasinywe amasezerano azwi nka “Washington Agreement” hagati ya Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo n’u Rwanda.
Ayo masezerano yari agamije kugabanya ubushyamirane hagati y’ibihugu byombi no gushaka ibisubizo by’ibibazo by’umutekano bimaze imyaka myinshi mu burasirazuba bwa RDC.
Icyakora, n’ubwo ayo masezerano yashyizweho umukono, imirwano ikomeje kubera muri Masisi n’utundi duce twa Kivu y’Amajyaruguru igaragaza ko hakiri inzitizi nyinshi mbere y’uko amahoro arambye agerwaho.
Uko ibintu bihagaze
Kugeza ubwo iyi nkuru yategurwaga, nta ruhande rwa AFC/M23 rwari rwatangaje icyo ruvuga ku makuru avuga ko hari ibice rwambuwe n’ihuriro rya FARDC na Wazalendo.
Cyakora Visi Guverineri wa Kivu y’Amajyaruguru washyizweho na M23, Manzi Willy k’urubuga rwe rwa X yavuze ku butumwa bwari bwanditswe n’uwitwa Daniel Michombelo wavugaga ko FARDC yafashe agace ka Gasake muri Masisi, igahita ihakoresha inama. Manzi yahise amusubiza ko ibyavuga ari ibinyoma bigamije gukorera incengezamatwara Tshisekedi ngo kugira ngo amuhe amafaranga.
Nubwo amakuru ava mu baturage n’andi masoko yigenga agaragaza ko hari impinduka zabaye ku rugamba, biracyagoye kwemeza mu buryo bwigenga uko ibice byose bihagaze, kubera ko imirwano ikomeje mu duce twinshi.
