Imipaka ihuza u Rwanda na Congo i Rubavu yafunzwe

FB_IMG_1779003382169

Kuva mu gitondo cyo kuri iki Cyumweru tariki ya 17 Gicurasi 2026, imipaka ihuza u Rwanda na Repubulika Iharanira Demokarasi ya Congo (RDC) mu Karere ka Rubavu yafunzwe by’agateganyo, mu rwego rwo gukumira ikwirakwira ry’icyorezo cya Ebola gikomeje kugaragara muri icyo gihugu cy’abaturanyi.

Aya makuru yemejwe n’Umuyobozi w’Akarere ka Rubavu, Mulindwa Prosper, wavuze ko iki cyemezo cyafashwe hagamijwe kurinda umutekano w’ubuzima bw’abaturage, cyane ko Ebola ari indwara yandura byihuse kandi ishobora guteza ingaruka zikomeye.

Mulindwa yavuze ko imipaka yafunzwe mu gihe kitazwi, kandi ko ubuyobozi bukomeje gukurikirana uko ibintu bihagaze, hagafatwa izindi ngamba igihe bikenewe.

Ebola yongeye kugaragara mu Ntara ya Ituri

Ibi bibaye nyuma y’uko mu mpera z’iki cyumweru hatangajwe ko mu Ntara ya Ituri, mu burasirazuba bwa RDC, hagaragaye undi murwayi wa Ebola. Iyi ntara isanzwe ibarizwa mu zigira ibibazo by’umutekano muke, bigatuma ibikorwa byo kwita ku barwayi no gukumira indwara bigorana.

Ku wa Gatandatu, Ikigo gishinzwe kurwanya no gukumira indwara z’ibyorezo muri Afurika (Africa CDC) cyatangaje ko abantu 336 ari bo bamaze kwandura Ebola, mu gihe abamaze guhitanwa na yo ari 87.

Ibi byatumye inzego zitandukanye z’ubuzima ku rwego rwa Afurika zongera gushyira imbaraga mu gukurikirana uko iki cyorezo gihagaze, no gukangurira ibihugu bihana imbibi na RDC kongera ingamba z’ubwirinzi.

Impamvu yo gufunga imipaka

Gufunga imipaka ni imwe mu ngamba zifatwa iyo hari impungenge z’uko indwara yandura ishobora kwinjira mu gihugu, cyane cyane mu bice byegereye imipaka bikunze kunyuramo abantu benshi ku munsi.

Mu Karere ka Rubavu, imipaka ikoreshwa cyane n’abaturage bagenda hagati y’ibihugu byombi, yaba mu bikorwa by’ubucuruzi, ubukerarugendo, gushaka serivisi z’ubuvuzi cyangwa gusura imiryango.

Bityo, ubuyobozi bw’Akarere ka Rubavu bwatangaje ko iki cyemezo kigamije gukumira icyorezo mbere y’uko cyagira amahirwe yo kwinjira mu Rwanda.

Abaturage basabwe kwitwararika

Bamwe mu baturage bo mu Karere ka Rubavu baganiriye na Igicumbi News, bavuze ko gufungwa kw’imipaka bishobora kugira ingaruka ku mibereho yabo, cyane cyane ku bakora ubucuruzi buto bwambukiranya imipaka.

Gusa, benshi bagaragaje ko icy’ingenzi ari ukurinda ubuzima, kuko Ebola ari indwara ishobora guhitana umuntu mu gihe gito iyo atavuwe vuba.

Ubuyobozi bwibukije abaturage gukomeza kubahiriza amabwiriza y’isuku rusange, kwirinda ingendo zitari ngombwa zijya mu bice bikomeje kugaragaramo Ebola, no kwihutira gutanga amakuru igihe hari umuntu ugaragaje ibimenyetso by’indwara z’ibyorezo.

Ebola ni indwara iteje impungenge

Ebola ni indwara iterwa n’agakoko yandurira mu gukoranaho n’amaraso, amatembabuzi cyangwa ibindi binyabuzima by’uwanduye. Igaragazwa n’ibimenyetso birimo umuriro mwinshi, kuruka, gucibwamo, kuribwa umutwe, n’amaraso ava mu myanya itandukanye y’umubiri mu bihe bikomeye.

Inzego z’ubuzima ku rwego mpuzamahanga zikomeza gushimangira ko uburyo bwiza bwo kuyikumira ari isuku, kwirinda kwegera abanduye, no gutanga amakuru ku gihe.

U Rwanda rukomeje gukaza ingamba zo kwirinda

Nubwo u Rwanda rutaratangaza ko rwabonye umurwayi wa Ebola, inzego z’ubuzima zikomeje gushyira imbere ingamba zo gukumira indwara z’ibyorezo, cyane cyane mu bice byegereye imipaka.

Kuri ubu, abaturiye imipaka basabwa gukomeza kwitwararika, kuko ubuyobozi bwemeza ko kurinda igihugu kwinjirwamo n’icyorezo ari inshingano ya buri wese.

Imipaka yafunzwe mu gihe ubuyobozi bukomeje gukurikirana uko icyorezo gihagaze muri RDC, hakazatangazwa igihe izongera gufungurirwa ibikorwa bisanzwe bigakomeza.